خانه / حقوق مالکیت فکری / حقوق مالکیت صنعتی و مصادیق آن

حقوق مالکیت صنعتی و مصادیق آن

تعریف حقوق مالکیت صنعتی

حقوق مالکیت صنعتی مربوط به آن گروه از اموال فکری است که جنبه ی کالایی دارند و در حجم انبوه تولید و تکثیر می شوند و شخصیت پدید آورنده در پدید آمدن اینگونه آثار کمتر لحاظ می شود.مثلا یک اختراع منعکس کننده شخصیت پدید آورنده آن نیست در حالیکه یک کتاب آیینه ذهن و شخصیت پدید آورنده آن است. بدین ترتیب حقوق مالکیت صنعتی اعم است از اختراع، علائم تجاری، اسرار تجاری، طرح های صنعتی و نشان جغرافیایی:

اختراع:

یکی از مصادیق مالکیت صنعتی، اختراعات است.درواقع اختراع ماحصل فکر شخص یا اشخاصی است که به دنبال یافتن پاسخ به مسائل موجود در هر حرفه یا صنعت ، هستند. این حل مسئله در قالب فرآورده یا فرآیند است که لازم است بدانید مرکز مالکیت معنوی در محسوب کردن یک فرآیند به عنوان اختراع دقت زیادی به خرج داده و به آسانی فرآیند های ارائه شده را اختراع در نظر نمی گیرد. برای اینکه اختراعی قابل ثبت باشد باید دارای ویژگی هایی چون نوبودن، ابتکاری بودن و دارا بودن کاربرد صنعتی باشد. مخترع با ثبت اختراع از مزایا و حمایت قانونگذار بهره خواهد برد.

علائم تجاری:

علائم تجاری، نشان و علامتی است که محصولات و کالاهای یک شرکت را از کالا و محصولات دیگر شرکتهای رقیب .مانند محصول پژو 206 و 405 در شرکت ایران خودرو.(Trademark)متمایز می نماید.

اصطلاح دیگری با عنوان “نام تجاری” نیز وجود دارد که در واقع شرکت ها و تولید کنندگان را از یکدیگر متمایز می نماید نه محصولات آنها را. برای مثال شرکت ایران خودرو و سایپا هردو نام تجاری به حساب می آیند.

بخوانید
سهام ممتاز Preferred Stock

همچنین است عنوانی به نام “علائم خدماتی” که سبب تمایز خدمات ارائه شده یک شرکت از سایر شرکت ها می شود. مانند خدماتی که شرکت اسنپ و تپ سی ارائه می دهند. کلیه این موارد برای اینکه مورد حمایت قانونگذار قرار بگیرند نیاز به ثبت خواهند داشت.

اسرار تجاری:

اشخاص در کسب و کار خود اطلاعاتی را به عنوان اسرار تجاری داشته و از آن محافظت می نمایند. این اسرار تجاری شامل دانش فنی، فرمول، لیست مشتریان،روش های فروش،  نوآوری یا ترفند های کسب و کار و غیره که اشخاص تمام تلاش خود را برای عدم دسترسی رقبای خود به این موارد به کار می برند، مشهورترین مثال اسرار تجاری فرمول ساخت نوشابه کوکاکولا است. اسرار تجاری نیاز به ثبت برای حمایت ندارند و تا زمانیکه این اطلاعات سری بماند حمایت قانونگذار ادامه می یابد

 نشان جغرافیایی:

نشان های جغرافیایی، محصولاتی است که به دلیل شرایط جغرافیایی و حرفه ای که مردم در طول سالیان و براساس تجربه به دست آورده اند، تولید می شود. این محصولات توسط اداره مالکیت صنعتی مورد بررسی قرار می گیرد و اگر احراز نماید که محصول دارای ویژگی های مورد نظر است آن را جزو نشان جغرافیایی ثبت می نماید. این نشان ها در عرصه بین المللی دارای اهمیت است چراکه ریشه و پیشینه آن محصول را تعیین می کند و اگر کشور دیگری سعی داشته باشد با تقلب محصول مشابهی عرضه نماید قابلیت پیگیری خواهد داشت. برای مثال فرش قم، پنیر لیقوان، گز اصفهان و … همگی نشان جغرافیایی به حساب می آیند.

طرح های صنعتی:

قانونگذار به دنبال حمایت از افرادی است که با استفاده از ابتکار و خلاقیت خود سعی در زیبا نمودن و افزایش جلوه های بصری از یک کالای صنعتی را دارند، لذا در قالب”طرح صنعتی” از این نوآوری ها حمایت می نماید. طرح صنعتی شامل طراحی های خاص و منحصر به فرد خودرو ها، جواهرات، لوازم خانگی و .. می شود.در دنیای امروز حمایت از طرح های صنعتی اهمیت خاصی داشته و به همین دلیل شاهد این هستیم که قانونگذاران اروپایی به منظور حمایت از طراحان صنعتی خود در زمینه خودرو سازی اجازه ورود خودروهای چینی را که عمدتا تقلید از طراحی شرکت های خودرو سازی مطرح دنیا است را نمی دهند .

بخوانید
درج علامت TM کنار برندها و علائم تجاری به چه معناست؟
حقوق مالکیت صنعتی در قوانین:

در عرصه بین المللی، ایران به کنوانسیون پاریس 1883 در خصوص حمایت از اموال فکری صنعتی پیوسته است، لذا ابعاد حمایت از این نوع دارایی ها را گسترده نموده است. به همین دلیل چه اینکه اموال فکری صنعتی اشخاص تابعه کشورهای عضو این کنوانسیون در ایران نقض شود می توانند با شکایت در دادگاه های ایران این نقض را پیگیری نمایند و چه عکس آن، قابلیت پیگیری خواهد داشت. این در حالی است که این قابلیت در خصوص اموال فکری ادبی و هنری برای دارندگان این آثار وجود ندارد.

در ابعاد داخلی، حمایت از حقوق مالکیت صنعتی در ایران به سال 1310 بر می گردد که در این قانون در مورد اختراعات و علائم تجاری تعیین تکلیف نموده است. سپس در سال 1386 با تصویب قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری قانونگذار موضوعات جدیدتر و گسترده تری را در این قانون مطرح نمود و با مسائل و رویکرد جهانی خود را همگام سازد.لازم به ذکر است این قانون به مدت 5سال به صورت آزمایشی اجرا شده است و  تمدید گشته است اما در حال حاضر این قانون تمدید نگشته و لایحه قانون جدید که هم اکنون در مجلس است نیز به تصویب نرسیده است که همین امر سبب ایجاد بلاتکلیفی برای دستگاه قضا و مردم شده است.

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
( رای)

درباره‌ی مهسا حق پناه

وکیل پایه یک دادگستری

همچنین ببینید

درج علامت TM کنار برندها و علائم تجاری به چه معناست؟

درج علامت TM کنار برندها و علائم تجاری به چه معناست؟

در کشورهایی مثل آمریکا نشانهTM کنار یک واژه یا عبارت به معنی آن است که …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *