خانه / حقوق استارتاپ ها / چالش های حقوقی کسب و کار / قرارداد مشارکت مدنی به زبان ساده

قرارداد مشارکت مدنی به زبان ساده

مفهوم مشارکت

شرکت به معنای وسیع را می‌توانید در بسیاری از روابط اجتماعی ملاحظه کنید. دو یا چند شخص مال و یا کار خود را با یکدیگر پیوند می‌دهند تا سود بیشتری به دست آورند. دو وکیل تصمیم می‌گیرند با همکاری با یکدیگر از یک موکل دفاع کنند،، دو شخص با سرمایه یکدیگر محصولی را تولید می‌کنند یا شخصی که دارای سرمایه است با دیگری که دارای تخصص است همکاری می‌کند تا حاصل کار خود  را میان خود تقسیم کنند.

در ابتدای مشارکت، بر اساس آورده‌ی هر یک از شرکا،سهم هر یک از آن‌ها با در نظر گرفتن ارزش مجموع آورده‌ها تعیین می‌شود. البته ممکن است آورده یکی از شرکاء غیر نقدی باشد (مانند دانش فنی، شبکه مشتریان) و در این صورت با توافق طرفین یا بهره گیری از شرکت هایی که کار ارزشگذاری دارایی های غیر نقدی را انجام می دهند، آورده نقدی تقویم شود.

ماحصل مشارکت

آنچه ازلحاظ حقوقی اهمیت دارد آن است که با شروع مشارکت، آورده طرفین  متعلق به همه آن‌ها می‌شود که اصلاحا در حقوق مشاع گفته می‌شود. برای درک بیشتر مفهوم مال مشاع، فرض کنید آورده یکی از طرفین ۴ کیلو برنج و آورده دیگری ۵ کیلو جو است و سهم هر یک از طرفین ۵۰ درصد است. در این صورت با آغاز مشارکت طرفین، برنج و جو با یکدیگر ترکیب می‌شوند و هر یک از ۵۰ درصد از برنج و جو باهم است. در صورتی هم که مشارکت طرفین به هر دلیل خاتمه یابد، برنج و جو از هم جدا نمی شوند و هر یک از طرفین ۵۰ درصد از ترکیب برنج و جو را مالک می شود.

نحوه مدیریت شرکت

شرکا در زمان انعقاد قرارداد مشارکت باید نحوه اداره آن را پیش‌بینی کنند. اموال حاصل از شراکت طبق قانون به‌صورت امانت دست شرکا است و بایستی مشخص شود چه کسی حق اداره اموالف سرمایه مشارکت و مدیریت را دارا هست.

اگر پیش‌بینی‌نشده باشد که کدام‌یک از شرکا به نمایندگی از شما امور را اداره نماید، هریک از شرکا به‌تنهایی نمی‌توانند در خصوص امور مشارکت تصمیم بگیرند و یا اقدامی نمایند. این نکته برای مشارکتی که موضوع آن اختراع اشتراکی است بسیار اهمیت پیدا می‌کند.

مسئولیت شرکا

طبق قانون مدنی هر یک از شرکا به  نسبت به سهم خود مسئولیت دارند. به عنوان مثال اگر ۳ میلیون بدهکار شوند و شرکت صرفاً ۲ میلیون تومان سرمایه داشته باشد، هرکدام به نسبت سهم خود متعهد به پرداخت یک‌میلیون تومان باقی‌مانده می‌باشند) اینجاست که که اگر استارتاپ در قالب شرکت سهامی خاص ثبت شده باشد، دیگر هم بنیان گذاران متعهد به پرداخت یک میلیون تومان باقی مانده نیستند و ثبت شرکت اهمیت می یابد. البته باید توجه نمود که اگر از مشارکت مدنی برای امور تجاری استفاده شود، قانون‌گذار آن‌ها را  شرکت تضامنی فرض می‌نماید. بنابراین اگر استارتاپ هستید که کار خریدوفروش یا صادرات را انجام می‌دهید یا واسطه‌گری می‌کنید (موارد مذکور در ماده ۲ قانون تجارت) ، طبق نظر قانون‌گذار یک شرکت تضامنی هستید نه شرکت مدنی.

‌ماده ۲۲۰ – هر شرکت ایرانی که فعلاً وجود داشته یا در آتیه تشکیل شود و با اشتغال به امور تجارتی خود را به صورت یکی از شرکتهای مذکور در‌این قانون در نیاورده و مطابق مقررات مربوطه به آن شرکت عمل ننماید شرکت تضامنی محسوب شده و احکام راجع به شرکتهای تضامنی در مورد آن‌اجرا می‌گردد.

بیشتر بخوانید: تفاوت مشارکت مدنی با شرکت های تجاری

قابل‌فسخ بودن قرارداد مشارکت مدنی

مشارکت مدنی طبق قانون مدنی یک عقد جایز است مگر آنکه شرکا صراحتاً در قرارداد به غیرقابل‌فسخ بودن آن تصریح نمایند. منظور از جایز بودن قرارداد این است که یعنی هر یک از طرفین هر موقع بخواهند می‌توانند قرارداد را یک‌جانبه فسخ کنند. بنابراین اگر برای شما مهم است که هر یک از طرفین نتوانند قرارداد را به راحتی فسخ نمایند، حتما باید در قرارداد تصریح شود.

البته از بعد حقوقی شریک نمی تواند اشاعه را به هم بزند و آورده خود را درخواست کند. بنابراین آنچه با فسخ شدن قرارداد خاتمه می یابد، توافق طرفین بر نحوه مدیریت و کنترل اموال مشاع است ولیکن اموال مشاع صرفا با تقسیم اموال مذکور از حالت اشاعه خارج می شود.

اموال ناشی از مشارکت

با خاتمه قرارداد مشارکت، اموال ناشی از مشارکت تا زمانی که تقسیم صورت نگرفته به حالت مشاع باقی می‌ماند. برای روشن‌تر شدن موضوع فرض ترکیب برنج  را به یاد آوردید. درواقع با فسخ قرارداد هر یک از طرفین مالک ۵۰ درصد از ترکیب برنج و جو می‌شوند نه اینکه شخصی که آورده آن برنج بوده است بازهم مالک برنج گردد.

بخوانید
نحوه سرمایه گذاری در شرکت های استارتاپی (قرارداد خرید سهم)

نمونه قرارداد مشارکت مدنی

بنا به توافق و تفاهم کامل طرفین و ضمن العقد خارج لازم(که با قرار عقد مزبور بطور شفاهی بین طرفین ذیل الذکر انعقاد یافته) فی مابین:

طرف اول قرارداد: خانم/آقای ……………. فرزند آقای ……………. دارای شناسنامه شماره ……………. صادره از ……………. متولد ……………. ساکن: ………………………………………………. که در این قرارداد به اختصار«مالک» نامیده می شود و 

طرف دوم قرارداد: خانم/آقای ……………. فرزند آقای ……………. دارای شناسنامه شماره ……………. صادره از ……………. متولد ……………. ساکن: ……………………………………………………. که در این قرارداد به اختصار«عامل» نامیده می شود از طرف دیگر منعقد گردیده و طرفین ضمن العقد حاضر و ضمن العقد خارج لازم مرقوم متعهد و ملتزم به اجرای تمامی مفاد این قرارداد گردیده و می باشند.

ماده۱- موضوع قرارداد عبارت است از مشارکت مدنی طرفین جهت ………………. .

ماده۲- تابعیت این مشارکت مدنی ایرانی است.

ماده۳- مرکز اصلی این مشارکت مدنی در تهران است به نشانی خیابان ………………………………..

ماده۴- مدت این مشارکت مدنی از تاریخ ……………. ماه یکهزار و سیصد و ……………

شمسی به مدت ………… سال تمام خورشیدی می باشد.

ماده۵- سرمایه این مشارکت مدنی مبلغ ……………. ریال است که تماماً و نقداً و بالمناصفه و متساویاً از طرف مشارکت کنندگان مرقوم تادیه و پرداخت گردیده است.

ماده۶- مدیر داخلی این مشارکت مدنی شخص عامل بالمباشره می باشد که اعمال مدیریت عامل اعم از مدیریت یا اشتغال و غیره رایگان و مجانی می باشد.

ماده۷- مالک تمامت شش دانگ: ………………………………………………………………………………. ملکی و تصرفی خود واقع در مرکز اصلی این مشارکت مدنی را بدون دریافت هیچ گونه وجه یا مالی تحت عناوین: حق کسب، پیشه یا تجارت و سرقفلی یا صنفی در اختیار استفاده این مشارکت مدنی به مدت فوق قرار داده است.

ماده۸- عامل صریحاً اقرار و اظهار نمود بر اینکه تمامت شش دانگ ملک مرقوم و مندرج در ماده ۷ را از مالک تحویل گرفته است که صرفاً و فقط جهت امور موضوع این قرارداد از آن طی مدت بالا استفاده نماید و نیز عامل اقرار و اعتراف نموده و می نماید که هیچگونه وجه یا مالی تحت عناوین: سرقفلی، صنفی، حق کسب، پیشه یا تجارت و غیره بابت آن ملک به مالک پرداخت نکرده است و ید او(ید عامل) در مورد آن ملک ید امانی است.

ماده۹- عامل اقرار و اظهار کرده و می نماید که تمامی سرمایه این مشارکت مدنی مذکور در ماده ۵ این قرارداد را دریافت نموده است.

ماده۱۹- وظایف عامل عبارت است از:

۱-     مدیریت مستمر و دائم در این مشارکت مدنی در مدت مرقوم.

۲-     افتتاح حساب جاری مشترک نزد یکی از بانک های کشور بنام طرفین.

۳-     تمرکز عملیات ریالی و ارزی این مشارکت در حساب جاری مزبور.

۴-     تهیه و خرید و ساخت و توزیع و فروش در مرکز اصلی این مشارکت نسبت به امور موضوع این قرارداد.

۵-     تادیه هزینه های ناشی از انجام موضوع قرارداد اعم از دستمزد، کارمزد، بهای خرید و سایر هزینه های جنبی و بالاسری.

۶-     تادیه مالیات، عوارض، بیمه، هزینه های سوخت.

۷-     حفاظت از ابواب جمعی تحت تصرف عامل در رابطه با موضوع این قرارداد با قید اینکه عامل برای حفاظت مزبور ضامن است.

۸-   جلوگیری از تضییع و تفریط و اصراف و تصریف و همچنین عامل ضامن اموالی که در رابطه با این قرارداد تحویل وی از حال لغایت تصفیه گردیده و می گردد، خواهد بود.

۹-   بستن حسابهای این مشارکت در پایان هر سال شمس از مدت و نیز در پایان این قرارداد و تنظیم و امضای ترازنامه عملیات سالانه در پایان هر سال شمسی و صورت حسابهای سود و زیان.

۱۰- موجودی برداری از نقدینگی های ریالی و ارزی و جنسی و اعم از مواد اولیه و کالاهای در حال ساخت و یا ساخته شده به قیمت خرید جهت ضمیمه نمودن صورت آن به ترازنامه عملیات سالانه مزبور.

۱۱-  تسلیم سهم سود سالانه این مشارکت مدنی به مالک در ازای دریافت رسید کتبی در پایان هر سال شمسی.

۱۲- تحویل تمامی سهمیه مالک اعم از ریالی و ارزی و جنسی و سود حاصله در زمان انقضای مدت یا فسخ این قرارداد به مالک در مقابل اخذ رسید کتبی.

۱۳-  تحویل دادن ملک مرکز اصلی این مشارکت موضوع ماده۷ این قرارداد با الزام به رعایت مفاد ماده ۸ این قرارداد.

۱۴-  تصفیه حساب کامل این قرارداد در پایان مدت با مالک با دریافت گواهی کتبی مفاصا حساب از ملک.

۱۵-  انجام سایر امور پیش بینی نشده در رابطه با حسن جریان این قرارداد.

ماده۱۱- دارندگان حق امضاء کلیه چکهای صادره عهده حساب های مشترک موضوع بند(۲) ماده۱۰ این قرارداد، طرفین این قرارداد می باشند که صرفاً و فقط حق برداشت از آن حساب متفقاً با طرفین است.

بخوانید
مزایا ثبت شرکت برای استارتاپ ها

ماده۱۲- کلیه عملیات محاسباتی و حسابداری و مالی این مشارکت مدنی باید در دفاتر روزنامه و کل به طریقه حسابداری دوبل از طرف عامل ثبت گردد که صفحات اول و آخر دفاتر روزنامه و کل مزبور قبل از ثبت هر عمل حسابداری باید با قید تعداد صفحات داخل آن دفاتر و شماره گزاری کردن به امضاء طرفین برسد و ارائه هر دفتر حسابداری یا دفاتر دیگر روزنامه و کل از سوی هر یک از طرفین که صفحات اول و آخر آن به شرح بالا به امضای طرفین نرسیده باشد، فاقد اعتبار است.

ماده۱۳- ترازنامه عملیات تنظیمی موضوع بند(۹) ماده ۱۰ این قرارداد و موضوع بند
(۱۰) همان ماده باید منطبق با نتایج حاصله از عملیات محاسباتی، مالی و حسابداری ثبت شده در دفاتر روزنامه و کل موضوع ماده ۱۲ این قرارداد باشد.

ماده۱۴- عامل حق هیچ گونه اعمال خدشه، تراشیدگی، الحاق و نظایر آنرا که از مصادیق جعل به شمار می رود در دفاتر روزنامه و کل و صورتحسابهای موجودیها و ترازنامه عملیات تنظیمی ندارد.

ماده۱۵- عامل حق هیچ گونه واگذاری نسبت به ملک مرکز اصلی این مشارکت را که امانتاً به وی سپرده شده است تحت هیچ عنوانی از عناوین از قبیل: نمایندگی و وکالت و صلح حقوق و اجاره و غیره را ولو مشاعاً و مفروزاً، جزئاً یا کلاً از اصل یا مازاد به دیگری حتی به اقربای نسبی یا سببی خویش به هیچ صورت و به هیچ نحوی از انحاء ندارد.

ماده۱۶- قبل از بستن حساب ها و ترازنامه عملیات، عامل مکلف است معادل مقدار بیست درصد سود ویژه سالانه را جهت پرداخت علی الحساب مالیاتی عملکرد همان سال ذخیره کرده تا بموقع به وزارت امور اقتصادی و دارایی بنا به تشخیص مالک پرداخت نماید.

ماده۱۷- مالک در همه حال و در طول مدت و تا زمان تصفیه حسابهای فی ما بین حق اعمال نظارت در کار عامل نسبت به موضوع این قرارداد را شخصاً یا به توسط اعطای نمایندگی به هر شخص حقیقی یا حقوقی ولو بصورت وکالت و حتی به هر یک از فرزندان خویش دارد.

ماده۱۸- چنانچه مالک در طریقه اعمال مدیریت عامل بنا به تشخیص خود تخلف یا ایرادی مشاهده نمود و یا آنکه با درایتی که در باب اشتغال به تجارت دارد عملیات موضوع این قرارداد را بطریقی که عامل آنرا اداره می نماید مقرون به صلاح و صرفه نباید صرفاً بنا به تشخیص خود حق فسخ این قرارداد را به طور یک جانبه و بدون انتظار هیچ گونه حکمی از مراجع ذیصلاح دارد و تشخیص مالک در این مورد قاطع و غیر قابل اعتراض بوده و لازم الاجرا است و عامل حق فسخ ندارد.

ماده۱۹- از انقضای مدّت این قرارداد و یا از تاریخ وقوع فسخ موضوع ماده۱۸- این قرارداد عامل متعهد و ملتزم به تصفیه حساب این قرارداد بوده و سهمیه مالک را به انضمام ملک مرقوم که باید تخلیه شده باشد طبق مفاد این قرارداد در مقابل دریافت رسید به مالک تادیه و تحویل دهد و به هر حال از انقضای مدت یا از تاریخ وقوع فسخ مالک حق دارد جهت تحویل گرفتن ملک و سهمیه خود اعم از سود و نقدینگی ها و موجودی های کالا اعم از مواد اولیه و کالای در حال ساخت یا ساخته شده از عامل اقدام یا به طریق دیگر قانونی جهت اجرای مفاد این قرارداد رجوع نماید.

ماده۲۰- زیان احتمالی ناشی از بحران اقتصادی یا فرس ماژور(قوه قهریه) نیز بر مبنای سهمیه سرمایه باید محاسبه گردد.

ماده۲۱- آنچه که موجودی های کالا اعم از مواد اولیه و کالای در حال ساخت و ساخته شده در پایان مدت این قرارداد یا در صورت فسخ در مرکز اصلی شرکت یا در نزد عامل موجود باشد نیز باید بالمناصفه تقسیم گردد، همچنین است کلیه دارایی های موضوع این قرارداد به استثنای عین و منافع ملک موضوع مواد ۷ و ۸ این قرارداد که فقط متعلق به مالک است.

ماده۲۲- دریافت مفاصا حساب های مالیاتی، بیمه، عوارض ناشی از انجام این قرارداد نیز از جمله وظایف عامل است.

ماده۲۳- در صورت بروز اختلاف در تفسیر هر یک از مفاد این قرارداد طرفین موضوع اختلاف را به خانم/آقا/ موسسه یا شرکت……………. که به عنوان داور این قرارداد تعیین شده است ارجاع خواهند نمود و رای داور مزبور قاطع و غیر قابل اعتراض بوده و لازم الاجرا است.

ماده۲۴- طرفین می توانند در صورت توافق و تراضی نسبت به تمدید کتبی این قرارداد اقدام نمایند.

ماده۲۵- این قرارداد در ۲ نسخه و در ۲۵ ماده، که هر ۲ نسخه متحدالمتن و دارای اعتبار یکسان و واحد است تنظیم و امضا شده و پس از امضا مبادله گردید و لازم الاجرا است.

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
( رای)

درباره‌ی نیلوفر طاهری

مشاور حقوقی شرکت سرمایه گذاری بهمن و شرکت ژاکت وکیل پایه یک دادگستری

همچنین ببینید

شرط عدم رقیق شدن سهام

شرط جلوگیری از رقیق شدن سهام (Anti-dilution) در قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ ها

شروط جلوگیری از رقیق شدن سهام در قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ ها (شرط تعدیل سهام) …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *