قرارداد مشاوره ای چیست؟
شرکتها و صاحبان کسب و کار غالبا به منظور بهره گرفتن از تخصص و مهارت اشخاص حقیقی به صورت ساعتی و یا پروژهای، اقدام به انعقاد قرارداد مشاورهای مینمایند. از دید شرکتها و صاحبان کسب و کار، این قراردادها با قراردادهایی که با کارمندان تمام وقت منعفد میکنند متفاوت است. زیرا فرد مشاور حضور ثابتی در دفتر کار شرکت ندارد و یا صرفا در قالب یک و یا چند پروژه با شرکت همکاری میکند. بنابراین قرارداد مشاورهای ممکن است در یکی از دو قالب ساعتی و یا پیمانکاری منعقد شود.
انواع قرارداد مشاورهای
۱-قرارداد ساعتی
قرارداد ساعتی، قراردادی است که حقوق کارمند بر اساس میزان ساعت کار در شرکت تعیین و پرداخت می شود،. قانون کار مزد ساعتی را تعریف کرده است و شامل کارمندانی و مشاورینی که بر اساس ساعت کار و مشاوره حقوق دریافت مینماید نیز میشود. در نتیجه مشاورین موصوف، مشول حمایتهای قانونی کارگران از جمله بیمه و پاداش نیز میشوند.
۲-قرارداد پیمانکاری تکنفره
در صورتی که مزد و حقوق مشاور بر اساس میزان ساعت مشاوره نباشد، بلکه مشاور متعهد باشد کاری را مطابق شرایط مندرج در قرارداد در یک یا چند فاز دریافت نماید و به ازای آن مبلغ مشخصی دریافت نماید، قرارداد پیمانکاری محسوب میگردد. اما در این مدل از قراردادها نیز کارفرما باید اثبات نماید که به منظور دور زدن قانون این نوع قرارداد را با مشاور منعقد نکرده است.
قرارداد به صورت پروژه ای باشد (در یک یا چند فاز) کارفرما در صورتی که بتواند اداره بیمه را متقاعد نماید که مشاور مستقل از شرکت فعالیت می نماید و تحت امر شرکت فعالیت نمی نماید، از بیمه کردن مشاور معاف میگردد. هرچند باید متذکر شد اثبات این امر کار بسیار دشواری می باشد.
مالیات قراردادهای مشاورهای در سال ۱۴۰۲
تا پیش از تصویب قانون بودجه ۱۴۰۲ بر اساس ماده ۸۶ قانون مالیات های مستقیم، مالیات قراردادهایی که مشمول قانون کار قرار نمی گرفت، معادل ۱۰ درصد حق الزحمه مشاور بود. اما از سال ۱۴۰۲، مالیات قراردادهای مشاوره ای مشابه مالیات حقوق کارمندان شرکت محاسبه میشود. با این تفاوت که مشمول معافیت مالیاتی نمی شود.
ماده ۸۶ قانون مالیات های مستقیم
پرداختهایی که از طرف اشخاص غیر از پرداخت کنندگان مقرری، مزد و حقوق اصلی به عمل می آید مشمول مالیاتی به نرخ ده درصد میباشد.
پرداخت کنندگان این قبیل وجوه مکلفند هنگام هر پرداخت، مالیات متعلق را کسر و ظرف سی روز با صورتی حاوی نام و نشانی دریافت کنندگان و میزان آن به حوزه مالیاتی محل پرداخت کنند.
متن قانون بودجه ۱۴۰۲ در خصوص
مالیات قرارداد مشاورهای
و- در سال ۱۴۰۲، سقف معافیت مالیاتی و نرخ مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی که تحت عناوینی از قبیل حقوق و مزایا (به استثنای عیدی و کارانه اعضای هیأت علمی بالینی تمام وقت جغرافیایی و پزشکان متخصص بالینی تمام وقت جغرافیایی)، مقرری یا مزد، حق شغل، حق شاغل، فوقالعاده ها، اضافه کار، حق الزحمه، حق مشاوره، حق حضور در جلسات، پاداش، حقالتدریس، حق التحقیق، حق پژوهش و کارانه اعم از مستمر یا غیرمستمر که به صورت نقدی و غیرنقدی، از یک یا چند منبع، در بخش دولتی و یا غیر دولتی تحصیل می نمایند، چه از کارفرمای اصلی و یا غیراصلی (موضوع تبصره (۱) ماده (۸۶) قانون مالیات های مستقیم) باشد، به شرح ذیل است:
۱- سقف معافیت مالیاتی سالانه موضوع ماده (۸۴) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴/۴/۳۱ در سال ۱۴۰۲ مبلغ یک میلیارد و دویست میلیون (۱.۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تعیین می شود.
۲- نرخ مالیات بر مجموع درآمد اشخاص حقیقی به شرح زیر میباشد:
۲-۱- نسبت به مازاد یک میلیارد و دویست میلیون (۱.۲۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا یک میلیارد و ششصد و هشتاد میلیون (۱,۶۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال، ده درصد (۱۰%)
۲-۲- نسبت به مازاد یک میلیارد و ششصد و هشتاد میلیون (۱,۶۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا دو میلیارد و هفتصد و شصت میلیون (۲,۷۶۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال، پانزده درصد (۱۵%)
۲-۳- نسبت به مازاد دو میلیارد و هفتصد و شصت میلیون (۲,۷۶۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال تا چهار میلیارد و هشتاد میلیون (۴,۰۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال، بیست درصد (۲۰%)
۲-۴- نسبت به مازاد چهار میلیارد و هشتاد میلیون (۴,۰۸۰,۰۰۰,۰۰۰) ریال به بالا، سی درصد (۳۰%)
کلیه افرادی که در قبال ارائه خدمت در دستگاهها تحت هر عنوان از جمله ساعتی، روزمزد، قراردادی، حقالتدریس، حقالتحقیق، حقالزحمه، حق نظارت، حقالتألیف و پاداش شورای حل اختلاف دریافتی دارند، مشمول حکم این بند میباشند.
ز- میزان معافیت مالیات سالانه مستغلات اشخاص فاقد درآمد موضوع ماده (۵۷) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ و مالیات بر درآمد مشاغل موضوع ماده (۱۰۱) قانون مذکور سالانه به مبلغ چهارصد و هفتاد و پنج میلیون (۴۷۵,۰۰۰,۰۰۰) ریال تعیین میشود.
نحوه محاسبه مالیات قرارداد مشاوره ای در عمل
در صورتی که شرکتی با شخصی قرارداد مشاورهای منعقد میکند، در صورتی که حق الزحمه آن مبلغ ۱۶ میلیون تومان باشد، تا مبلغ ۱۴ میلیون تومان مشمول ۱۰ درصد مالیات می شود اما برای مبلغ بیش از ۱۴ میلیون تومان مشمول (دو میلیون تومان) مشمول ۱۵ درصد مالیات میشود.
آیا قرارداد مشاورهای مشمول بیمه میشود؟
با توجه به موارد فوق الذکر از نظر حقوقی قرارداد مشاورهای که در قرارداد ذکر شود که به ازای هر ساعت مشاوره، شرکت باید مبلغی به مشاور پرداخت نماید، مشمول بیمه می شود مگر اینکه مشاور در شرکت دیگر بیمه شده باشد که در اینصورت نیز باید مفاصا حساب بیمه ای خود را به شرکت تسلیم نماید. بنابراین برای هر ٨ ساعت کار باید یک روز حقبیمه منظور و به حساب سازمان پرداخت شود. با توجه به اینکه مزایای رفاهی و انگیزشی نیز متناسب با ساعات کار به این کارگران پرداخت میشود، به همان میزان نیز به اقلام مشمول بیمه مثل بن و حق مسکن نیز بیمه تعلق میگیرد.
مستندات قانونی
تبصره ۱ ماده ۳۵ قانون کار:
چنانچه مزد با ساعات انجام کار مرتبط باشد ، مزد ساعتی و در صورتی که بر اساس میزان انجام کار و یا محصول تولید شده باشد ، کارمزد و چنانچه بر اساس محصول تولید شده و یا میزان انجام کار در زمان معین باشد، کارمزد ساعتی نامیده میشود.
ماده ۳۹قانون کار:
مزد و مزایای کارگرانی که به صورت نیمه وقت و یا کمتر از ساعات قانونی تعیین شده به کار اشتغال دارند به نسبت ساعات کار انجام یافته محاسبه و پرداخت می شود .
تبصره ماده ۴۱ قانون کار:
کارفرمایان موظفند که در ازای انجام کار در ساعات تعیین شده قانونی به هیچ کارگری کمتر از حداقل مزد تعیین شده جدید جدید پرداخت ننمایند و در صورت تخلف ضامن تادیه مابه التفاوت مزد پرداخت شده و حداقل مزد جدید می باشند .
