قرارداد محرمانگی یا قرارداد عدم افشای اطلاعات (Non-disclosure Agreement-NDA) چیست؟

قرارداد محرمانگی یا قرارداد عدم افشای اطلاعات (Non-disclosure Agreement-NDA) یکی از قراردادهای مورد نیاز برای صاحبان ایده، کسب و کارها و استارتاپ‌ها است. هر شرکت و استارتاپی اطلاعاتی در خصوص کسب و کار خود مانند مدل کسب و کار، اسامی مشتریان، اطلاعات مالی، مالیاتی و اجرایی دارد که آگاهی اشخاص دیگر از آن ها  ممکن است به آن ضرر و خسارات وارد نماید. همچنین ممکن است صاحب کسب و کار به هر دلیلی تمایلی نداشته باشد دیگران به این اطلاعات دسترسی پیدا نمایند. اما استارتاپ‌ها و صاحبان کسب و کار در مواردی ناگزیرند که پاره ای از اطلاعات محرمانه خود را در اختیار شخص ثالثی قرار دهند. در این صورت  انعقاد قرارداد محرمانگی مطرح می شود تا طرف مقابل استارتاپ با حتی در مواردی خود استارتاپ متعهد شود که اطلاعاتی که در قرارداد بر روی آن توافق کرده‌اند را فاش نکند و از آن ها سو استفاده نکند.

حفاظت از ایده استارتاپی

ایده صرف طبق قانون قابلیت ثبت ندارد. بنابراین صاحبان ایده، بایستی دنبال راه حل قراردادی برای محافظت از ایده و اطلاعات محرمانه خود باشند. بهترین روش حفاظت از ایده قبل از تبدیل آن به اختراع یا محصول قرارداد محرمانگی است. صاحبان ایده جهت تشکیل تیم و یا جذب سرمایه ناچارند ایده خود را با اشخاص ثالث مطرح نمایند و در این صورت می‌توانند جزییات مربوط به ایده کسب و کار خود را پس از انعقاد قرارداد محرمانگي در اختیار سرمایه‌گذاران و سایر اشخاص ثالث قرار دهند. این قرارداد ممکن است در قالب یکی از موارد زیر منعقد شود:

۱-قرارداد محرمانگی یک جانبه

۲-قرارداد محرمانگی دو جانبه

قرارداد محرمانگی و عدم رقابت با کارمند

برای بسیاری از صاحبان کسب و کار، اطلاعات مشتریان، مدل کسب و کار، روش‌های جذب مشتری و سایر موارد اطلاعات محرمانه‌ای محسوب می‌شود که نیروی کار در جریان همکاری با ایشان، به این اطلاعات دست می‌یابد و ممکن است این اطلاعات را با رقیبان کسب و کار و یا اشخاص ثالث به اشتراک بگذارد. بنابراین بسیاری اط شرکت‌ها، همزمان با انعقاد قرارداد کار، قرارداد محرمانگی با نیروی کار منعقد می‌نمایند. قرارداد محرمانگی با کارمند غالبا همراه با تعهد به عدم رقابت با کارفرما است. با توجه به اینه کارمند در طول مدت همکاری، به اطلاعات و دانش فنی کارفرما دسترسی داشته است، کارفرما، کارمند را متعهد می نماید که در طول همکاری و تا چند سال پس از خاتمه همکاری، کارمند با شرکت رقیب کارفرما همکاری نکند و یا خود با کسب و کار کارفرما به صورت مستقیم رقابت نکند. نمونه قرارداد زیر دارای شرط عدم رقابت است. 

دانلود قرارداد محرمانگی و عدم رقابت با کارمند

قرارداد محرمانگی  (NDA) یک جانبه

به موجب این قرارداد، یکی از طرفین متعهد می شود اطلاعات و اسناد محرمانه طرف مقابل را افشا نکند یا مورد سو استفاده قرار ندهد. این مدل از قرارداد محرمانگی (یک جانبه)  برای شرکت‌ها و  استارتاپ‌هایی که می خواهند اطلاعات کسب و کار خود را به سرمایه گذار ارائه دهند یا فرد جدیدی را وارد کسب و کار خود نمایند و یا کارمندی را استخدام نمایند، بسیار کاربردی است. زیرا افشاکننده اطلاعات با اطمینان از این قرارداد، اطلاعاتی را که سرمایه‌گذار برای ارزیابی استارتاپ یا کارمند جدید برای ایفای وظیفه خود نیاز دارد در اختیار وی قرار می دهد.

قرارداد محرمانگی دو جانبه

این قرارداد زمانی کاربرد دارد که طرفین قرارداد در صدد مشارکت با یکدیگر می باشد و افشای اطلاعات محرمانه برای برقراری این مشارکت ضروری می باشد. بنابراین طرفین هر دو هم افشا کننده اطلاعات هستند و هم دریافت کننده اطلاعات. قابل ذکر است در قسمت تعاریف قرارداد، بایستی تا جایی که ممکن است اطلاعاتی که از نظر ارائه دهنده محرمانه است تشریح گردد. مثلا: سورس کدها، نام های مشتری ها، مدل کسب و کار. زیرا این موارد از نظر قانون حقوق مالکیت فکری قابل حمایت نمی باشند.

درج وجه التزام در قرارداد محرمانگی

اگر اطلاعاتی که استارتاپ به سرمایه‌گذار یا فرد جدید ارائه می دهد از اهمیت بالایی برخوردار است، پیشنهاد می شود که در قرارداد برای نقض تعهد به محرمانگی طرف متعهد وجه التزام درج شود. بدین معنی که در قرارداد شخص دریافت کننده اطلاعات (شخص متعهد) متعهد شود در صورتی که تعهد خود را نقض نماید، متعهد به پرداخت مبلغ معینی باشد.اگر چنین مبلغی را درج نشود، در صورتی که به سبب تقض محرمانگی به طرف مقابل خسارت وارد شود، باید خسارت و میزان آن را برای مطالبه ضرر و زیانی که به ارائه دهنده اطلاعات وارد شده است، در دادگاه و یا داوری اثبات شود که امری بسیار دشوار است.

مهم ترین شروط مندرج در قرارداد محرمانگی چیست؟

تعهد به محرمانگی ممکن است در قالب شرط در یک قرارداد (NDA) گنجانده شود یا در قرارداد جداگانه ­ای به نحو تفصیلی  تعهد به رعایت محرمانگی اخذ گردد. معمولا زمانی که پروسه انعقاد قرارداد اصلی طولانی خواهد بود اما ارائه اطلاعات از سوی یکی از طرفین یا به اشتراک گذاری اطلاعات به منظور راستی آزمایی و اعتبار سنجی و یا سایر دلایل ضروری می باشد انعقاد این قرارداد به میان می آید. قرارداد محرمانگی استاندارد دارای ارکانی به شرح زیر می باشد که پیشنهاد می گردد درج چنین مواردی در قرارداد برای ارائه دهندگان اطلاعات محرمانه بررسی شود.

طرفین قرارداد محرمانگی

در این بخش قرارداد امضا کنندگان قرارداد یعنی افشا کننده و دریافت کننده اطلاعات مشخص می شود. در صورتی که قرارداد محرمانگی دو جانبه باشد، هر یک از طرفین هم افشا کننده اطلاعات و هم دریافت کننده اطلاعات نامیده می شوند.

مقدمه قرارداد و تعاریف

در مقدمه قرارداد محرمانگی بر اهمیت اطلاعات محرمانه برای ارائه دهنده اطلاعات و  افشای اطلاعات صرفا در راستای اهداف تعیین شده و مشخص تاکید خواهد شد. این بخش قرارداد برای تفسیر قرارداد در زمان بروز اختلاف کاربرد دارد.

تعاریف

در این بخش طرف گیرنده و افشا کننده و گیرندگان تعریف می شود. هر مشاور، مدیر، اداره کننده و مستخدم که با طرف گیرنده اطلاعات همکاری می کند و یا هر شرکت مرتبط با گیرنده اطلاعات که منطقا نیاز به داشتن اطلاعات محرمانه دارند، تحت عنوان گیرندگان مجاز طبقه بندی می شوند.

اطلاعات محرمانه

اطللاعات محرمانه می تواند صرفا شامل اطلاعات یا داده ها باشد و یا هر دوی اینها را در بر گیرد. این اطلاعات یا داده ها از جانب افشا کننده اطلاعات به شخص گیرنده منتقل می شود که می تواند جنبه تجاری یا فنی داشته باشد و یا داده هایی مرتبط با اهداف قرارداد باشد به جز اطلاعاتی که ذاتا غیر محرمانه هستند.البته اطلاعات محرمانه صرفا به این موارد محدود نیست.وسیله ای که این اطلاعات به واسطه آن مخابره می شود اهمیتی ندارد و وسیله انتقال می تواند شفاهی، دیداری یا به طریق دیگر باشد.

افشای اطلاعات محرمانه را غالبا به شکل الکترونیک و غیر ملموس نیز می پذیرد.وقتی اطلاعات به شکل شفاهی یا دیداری افشا می شود نیز قبل از افشا محرمانه تلقی می گردد و بعد از آن باید به صورت کتبی خلاصه شود.

کپی یا هرگونه چکیده و خلاصه ای که از اطلاعات محرمانه تهیه می شود نیز همچنان عنوان محرمانه دارد.

تعهد به رعایت محرمانگی اطلاعات

در قرارداد محرمانگی اطلاعات (قرارداد منع افشای اطلاعات) گیرنده متعهد می شود:

 1)اطلاعات را تنها برای گیرندگان مجاز افشا نماید (اشخاصی که برای اجرای قرارداد اصلی یا برقراری مشارکت بایستی به اطلاعات محرمانه دسترسی یابند)

۲)از اطلاعات محرمانه تنها برای اهداف از پیش تعیین شده استفاده کند یا به عبارتی دیگر استفاده غیر مجاز و شخصی ننماید.

۳) اطلاعات دریافت شده را محرمانه نگه دارد و از انها به طور محدود استفاده کند.

استثنائات تعهد به رعایت محرمانگی

تعهد به محرمانگی غالبا به نحو مطلق مطرح نمی گردد. در مواردی ممکن است دریافت کننده اطلاعات بتواند اطلاعات را به اشخاص ثالث افشا نماید:

۱) بتواند اثبات کند پیش از افشا این اطلاعات در اختیار گیرنده بوده است و وی الزامی برای محرمانه نگه داشتن این اطلاعات نداشته است.

۲) مشخص گردد که در زمان افشا یا بعد از ان اطلاعات در اختیار عموم گذاشته شده است بدون اینکه گیرنده قرارداد را نقض کرده باشد.

۳) طرف گیرنده یا شرکت های مرتبط اثبات نمایند که این اطلاعات را مستقل از اطلاعات افشا شده توسعه داده اند.

۴) مشخص شود شخص ثالثی این اطلاعات را به طور قانونی کسب کرده و وظیفه ای مبنی بر حفظ محرمانگی اطلاعات بر عهده وی نباشد.

تهیه کپی،امتناع از پذیرش اطلاعات،عدم وجود حق لیسانس یا مالکیت

در قرارداد محرمانگی (NDA)، طرف گیرنده تا حدی که برای تحقق اهداف قرارداد ضرورت دارد می تواند از اطلاعات محرمانه کپی تهیه کند مگر اینکه طرفین در قرارداد به نحو دیگری توافق نمایند. قبل از افشای اطلاعات،هرکسی حق دارد از پذیرش اطلاعات محرمانه امتناع نماید.برای گیرنده اطلاعات،هیچ گونه حق مالکیت یا لیسانسی ایجاد نمی شود.

عدم وجود تضمین و شروط قرارداد و خاتمه ان

طرف افشا کننده، صحت و اطلاعات، مبری بودن آن از هرگونه ادعای شخص ثالث و مناسب بودن برای تحقق اهداف قراردادی را تضمین نمی کند.این قرارداد از روزی که همه طرف ها ان را امضا کنند لازم الاجرا می شود و هرکدام از طرفین با ارسال اخطار کتبی قبلی می تواند به ان خاتمه دهد.

ابقای تعهد، نقض قرارداد و جبران خسارت

در قرارداد محرمانگی اطلاعات، برای ابقای تعهدات گیرنده دو راه پیش رو داریم. اول اینکه می توان گفت به محض خاتمه قرارداد،گیرنده اطلاعات دیگر نمی تواند از انها استفاده کند اما الزامات مبنی بر عدم افشای اطلاعات به طور نامحدود برای وی باقی می ماند.دوم اینکه می توان گفت گیرنده دیگر نمی تواند از اطلاعات استفاده کند اما برای بقای تعهداتی که بر عهده دارد،تعداد سال های معینی انتخاب می شود.

علاوه بر جبران خسارات نقض قرارداد بر اساس قانون حاکم،طرفین می توانند مقرر  نمایند که نقض یا تخطی از مفاد قرارداد ممکن است خسارات جبران ناپذیری ایجاد نماید که با پرداخت پول قابل جبران نباشد.برای اجتناب از ورود ضرر بیشتر،میتوان از دادگاه صلاحیت دار تقاضای صدور دستور موقت کرد.

حسن نیت و معامله منصفانه و حل و فصل اختلافات

طرفین باید قرارداد محرمانگی را براساس اصل حسن نیت و معامله منصفانه اجرا نمایند.مقررات قرارداد و اظهارات طرفین باید با در نظر گرفتن حسن نیت و معامله منصفانه تفسیر گردد.

دانلود نمونه قرارداد محرمانگی

دانلود رایگان نمونه قرارداد محرمانگی

دانلود رایگان نمونه قرارداد عدم افشا

دانلود رایگان قرارداد محرمانگی به زبان انگلیسی CONFIDENTIALITY AGREEMENT

دانلود نمونه قرارداد محرمانگی