رای شماره ۴۳۷۸۰۵ مورخ 24؍2؍1402 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری در خصوص درخواست ابطال بند ۴-۷ بخشنامه شماره ۱۰۰؍۵۰؍۱۶۶۱۰؍۹۶-۲۶؍۲؍۱۳۹۶ وزارت نیرو با موضوع الزام به کسر حق بیمه از هزینه رفاهی و پذیرش و احتساب سابقه در تامین اجتماعی جهت اصلاح حکم مستمری
شماره پــرونـــده: ه- ع؍0100025 (0102155)
شماره دادنامه: 140231390000437805 تاریخ: 24؍02؍1402
شاکی: آقای محمدرضا نکویی
طرف شکایت: شرکت آب و فاضلاب گلستان- تامین اجتماعی استان گلستان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 4-7 بخشنامه شماره 100؍50؍16610؍96-26؍2؍1396 وزارت نیرو و الزام به کسر حق بیمه از هزینه رفاهی و پذیرش و احتساب سابقه در تامین اجتماعی جهت اصلاح حکم مستمری
شاکی دادخواستی به طرفیت خواندگان فوقالذکر به خواسته ابطال مصوبه مذکور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
4-7- با توجه به درج کمک هزینه مسکن و کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار در حکم کارگزینی کارکنان، کمکهای رفاهی و انگیزشی پس از کسر اقلام مذکور قابل پرداخت بوده و مشمول کسر حق بیمه نمیباشد. همچنین در محاسبه پاداش پایان خدمت و بازنشستگی لحاظ نمیشود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مطابق ماده 106 قانون مدیریت و تبصره الحاقی آن در سال 1381 مبنای کسر حق بیمه صرف نظر از نوع صندوق بیمهای حقوق ثابت به اضافه فوقالعاده مستمر و فوقالعاده بند 10 قانون فوق و ماده 68 قانون میباشد و بر اساس مفاد بندهای 2، 3، 5 ماده 68 قانون، فوقالعاده ایثارگری و سختی کار و غیره مستمر تلقی گردیده و کسر بیمه از این فوقالعادهها با توجه به بخشنامه 5 و 1؍5 اداره درآمد بیمه بلامانع است و در استعلام اداره کل بیمه منضم به پرونده به وزارت نیرو به شماره 1531 نیز بر کسر بیمه از رفاهی تاکید گردیده لذا ابطال بند مذکور مورد تقاضا میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر حقوقی وزارت نیرو به موجب لایحه شماره 410؍54527؍1401- 14؍10؍1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
اولاً شرکت آب و فاضلاب استان گلستان بر اساس اساسنامه مصوب به عنوان شرکت وابسته (غیردولتی) مشمول ماده 5 قانون مدیریت و شرایط تبعی آن نمیگردد.
ثانیاً بخشنامه مورد اعتراض در سال 1396 صادر گردیده و اعتبار آن صرفاً در سال 1396 بوده
ثالثاً کمک هزینه رفاهی موضوع بند 7، منوط به تامین منابع مالی، تصویب مجمع عمومی شرکت و رضایتمندی شرکت از عملکرد کارکنان بوده.
نظریه تهیه کننده گزارش:
اولاً بخشنامه شماره 100؍50؍16610؍96-26؍2؍1396 وزیر نیرو که در اجرای بخشنامه شماره 2539940-28؍12؍1395 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دستورالعمل اجرایی آن به شماره 254085 و 254086-28؍12؍1395 صادر شده و نسبت به مصوبه بالادستی و استنادی شکایتی مطرح نشده به علاوه اینکه بخشنامه مربوط به سال 1396 بوده است که مدت آن منقضی گردید. ثانیاً ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری که مورد استناد شاکی قرار گرفت فوقالعادههایی که از آنها حق بیمه کسر میگردد را بیان کرده و مزایای رفاهی و انگیزشی جزو آنها محاسبه نشده ثالثاً رای وحدت رویه شماره 1743-1744- 18؍11؍1399 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در مقام تعارض بین آراء شعب مختلف دیوان صادر شده رای شعبه 19 تجدید نظر مبنی بر اینکه شکایت نیروگاه رامین اهواز نسبت به رای اداره کار که به نفع کارگران در این خصوص صادر شده بود را نقض کرده و جهت رسیدگی مجدداً به هیات اعاده نمود را وفق مقررات دانسته نیز موید مفاد بند 4-7 بخشنامه میباشد و عقیده به رد شکایت شاکی دارم.
تهیه کننده گزارش: احمد رحیمی گرجی
پرونده شماره ه- ع؍0100025 مبنی بر ابطال بند 4-7 بخشنامه شماره 100؍50؍16610؍96-26؍2؍1396 وزارت نیرو در جلسه مورخ 6؍2؍1402 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
با توجه به اینکه بخشنامه مورد شکایت در اجرای بخشنامه شماره 253994 مورخ 28؍12؍1395 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دستورالعمل اجرایی آن به شماره 254085 مورخ 28؍12؍1395 و بر اساس طرح طبقهبندی و ارزشیابی مشاغل در مورد شرکتهای غیر دولتی وابسته به وزارت نیرو (به لحاظ اعطاء صلاحیت طبق ماده 41 ضوابط اجرایی قانون بودجه سال 1395) صادر گردیده که ارتباط آن صرفاً در بند 3 بخشنامه استنادی وزارت کار مورخ 28؍12؍1395 که برای کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار، به عنوان مزایای رفاهی و انگیزهای موضوع تبصره 3 ماده 36 قانون کار ماهیانه مبلغ 000؍100؍1 ریال تعیین شده میباشد. حال به جهت وضع قاعده آمره در بیان حکم عدم شمول کسر حق بیمه از مزایای رفاهی و انگیزشی و عدم محاسبه آنها در پاداش پایان خدمت و بازنشستگی قابل طرح تشخیص و در ماهیت نیز با توجه به حکم تبصره بند 5 ماده 2 قانون تامین اجتماعی و ماده 35 و تبصره 3 ماده 36 قانون کار که مزایای رفاهی و انگیزشی را جزء مزد ثابت و مبنا و مستمر محسوب ننموده و شمول کسر حق بیمه از آنها و احتساب در پاداش پایان خدمت و بازنشستگی نیز به تبع آن صورت نمیگیرد و ایضا مستفاد از آراء وحدت رویه 1743-1744 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در مقام بیان رفع تعارض مبنی بر غیر الزام آور بودن پرداخت مزایای رفاهی و انگیزشی برای کارفرما و آراء 234-17؍3؍1388 و 2033-9؍11؍1397 هیات عمومی مقرره مورد شکایت (بند 4-7 بخشنامه شماره 100؍50؍16610؍96 مورخ 26؍2؍1396 وزارت نیرو) که در انطباق با آنها صادر گردیده مغایر قانون و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
فتح اله نعمتی– نایب رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
