با امضای تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، سازمان امور مالیاتی کشور و صندوق نوآوری و شکوفایی، سازوکار تخصیص اعتبار مالیاتی به شرکت‌های مشارکت‌کننده در افزایش سرمایه این صندوق تعیین شد. بر اساس این برنامه، شرکت‌های واجد شرایط می‌توانند در ازای کمک نقدی به افزایش سرمایه صندوق، از اعتبار مالیاتی معادل مبلغ پرداخت‌شده برخوردار شوند.
به گزارش نوآفرین، برنامه عملیاتی اقدام مشترک این سه نهاد با هدف تقویت تأمین مالی زیست‌بوم نوآوری، افزایش منابع صندوق نوآوری و شکوفایی و توسعه سرمایه‌گذاری در اقتصاد دانش‌بنیان به امضا رسیده است.
این توافق‌نامه که خبر آن در ۲۰ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، به امضای حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، سیدمحمدهادی سبحانیان، رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور و اصغر نوراله‌زاده، رئیس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی رسیده است.
برنامه مذکور با استناد به بند «ب» ماده ۹۹ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت و در چارچوب آیین‌نامه اجرایی بند «ت» ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان تنظیم شده است.
کدام شرکت‌ها مشمول اعتبار مالیاتی می‌شوند؟
بر اساس مفاد اعلام‌شده از توافق‌نامه، شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازارهای اول و دوم فرابورس ایران و همچنین شرکت‌هایی که سرمایه ثبتی آن‌ها حداقل معادل یک‌سی‌ام سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی باشد، امکان مشارکت در افزایش سرمایه صندوق را خواهند داشت.
شرکت‌های واجد شرایط می‌توانند با انعقاد توافق‌نامه با صندوق نوآوری و شکوفایی، مبلغ مشخصی را به‌صورت نقدی برای افزایش سرمایه این صندوق پرداخت کنند.
بنابراین، بهره‌مندی از این مشوق مالیاتی صرفاً به شرکت‌های دانش‌بنیان محدود نیست و سایر شرکت‌های واجد شرایط نیز می‌توانند از سازوکار مذکور استفاده کنند.
نحوه تخصیص اعتبار مالیاتی به شرکت‌ها
مطابق سازوکار تعیین‌شده، شرکت متقاضی پس از انعقاد توافق‌نامه با صندوق نوآوری و شکوفایی، موظف است مبلغ مورد توافق را تا پایان سال مالی خود به‌صورت نقدی به صندوق پرداخت کند.
صندوق نیز پس از دریافت وجه و ایفای تعهدات شرکت، گواهی کمک را به‌صورت الکترونیکی و با قابلیت استعلام برخط صادر خواهد کرد.
شرکت مشارکت‌کننده می‌تواند مبلغ پرداختی را در جداول مربوط به اظهارنامه مالیاتی خود درج کرده و مطابق مقررات، از اعتبار مالیاتی معادل کمک نقدی انجام‌شده بهره‌مند شود.
این اعتبار به‌عنوان علی‌الحساب مالیات عملکرد همان سال مالی منظور می‌شود و در صورت بیشتر بودن اعتبار از مالیات متعلق، امکان انتقال مانده آن به سال‌های مالی بعد، با رعایت محدودیت‌های زمانی قانونی، وجود خواهد داشت.
نکته قابل توجه آن است که این اعتبار مالیاتی به معنای معافیت عمومی شرکت از پرداخت مالیات نیست، بلکه در چارچوب مقررات مربوط به مالیات عملکرد اعمال می‌شود.
منابع حاصل از مشارکت شرکت‌ها چگونه مصرف می‌شود؟
بر اساس تعهدات مقرر، صندوق نوآوری و شکوفایی موظف است منابع دریافتی را حداکثر ظرف دو سال به افزایش سرمایه خود اختصاص دهد و معادل مبالغ دریافت‌شده را در طرح‌های واجد شرایط سرمایه‌گذاری کند.
این سرمایه‌گذاری‌ها از طریق عقود مشارکتی و در چارچوب مقررات مصوب هیئت امنای صندوق انجام می‌شود و هدف آن، توسعه تولید محصولات دانش‌بنیان و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی و فناورانه کشور است.
بااین‌حال، برخی هزینه‌ها از شمول این سازوکار خارج شده‌اند؛ از جمله خرید زمین و ساختمان یا احداث آن، هزینه‌های عمرانی عمومی مانند محوطه‌سازی و راه‌سازی و همچنین خرید خودرو.
نظارت بر اجرای توافق‌نامه
در برنامه عملیاتی مشترک، صندوق نوآوری و شکوفایی مسئول انعقاد توافق‌نامه با شرکت‌ها، دریافت کمک‌های نقدی، صدور گواهی و سرمایه‌گذاری منابع خواهد بود.
سازمان امور مالیاتی کشور نیز موظف است دستورالعمل‌های اجرایی مورد نیاز را تدوین و زمینه اعمال اعتبار مالیاتی شرکت‌های مشمول را فراهم کند.
همچنین معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری مسئول هماهنگی میان نهادهای مربوط و نظارت عالیه بر اجرای برنامه خواهد بود.
بر اساس توافق‌نامه، صندوق موظف است گزارش سالانه سرمایه‌گذاری‌ها و تعهدات خود را به مراجع تعیین‌شده ارائه کند. سازمان امور مالیاتی نیز حداکثر چهار ماه برای بررسی مدارک و اعلام نظر درباره انجام تعهدات سرمایه‌گذاری فرصت خواهد داشت.
گامی در جهت تقویت تأمین مالی دانش‌بنیان‌ها
توافق‌نامه اخیر با هدف استفاده از ظرفیت مشوق‌های مالیاتی برای افزایش مشارکت شرکت‌ها در تأمین مالی فعالیت‌های دانش‌بنیان تنظیم شده است. این سازوکار می‌تواند ضمن تشویق شرکت‌های واجد شرایط به مشارکت در افزایش سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی، منابع مالی بیشتری را برای سرمایه‌گذاری در طرح‌های فناورانه فراهم کند. البته مشوق مالیاتی مذکور به شرکت‌های مشارکت‌کننده در افزایش سرمایه صندوق تعلق می‌گیرد و به معنای اعطای مستقیم اعتبار مالیاتی به شرکت‌های دانش‌بنیان دریافت‌کننده حمایت نیست. در مجموع، اجرای این برنامه می‌تواند زمینه تقویت منابع صندوق نوآوری و شکوفایی و توسعه حمایت مالی از تولیدات دانش‌بنیان را فراهم کند