تأمین مالی مبتنی بر درآمد Revenue-Based Financing (RBF) جایگزینی برای سرمایه‌گذاری خطرپذیر

تأمین مالی مبتنی بر درآمد یا Revenue-Based Financing (RBF)  نوعی از سرمایه‌گذاری است که می‌­تواند در مواردی جایگزین سرمایه­‌گذاری خطرپذیر گردد. بدین نحو که استارتاپ، با تقسیم درصدی از درآمد آتی خود با سرمایه گذار، در ازای دریافت مبلغی از وام موافقت می نماید. بنابراین سهامی به سرمایه­‌گذار منتقل نمی­شود. متعاقبا استارتاپ تحت کنترل انحصاری هم‌­بنیان­گذاران خواهد بود. استارتاپ­‌هایی که دارای درآمد ماهیانه به نحو مستمر هستند و برای توسعه و رشد استارتاپ خود نیاز به سرمایه­گذاری هستند تحت شرایطی می­‌توانند از این مدل سرمایه‌­گذاری استفاده نمایید.

تاریخچه تامین مالی مبتنی بر درآمد (RBF)

این مدل سرمایه گذاری که به عنوان تامین مالی مبتنی بر رویالتی نیز شناخته می­شود  (royalty-based financing) توسط سرمایه گذاران حوزه نفت در وایل قرن 20  به منظور تامین مالی اکتشافات نفت و گاز به کار می رفت و بعدا در شرکت­های صنعت دارویی، هالیوود و انرژی  به کار رفت. سرمایه گذارها در دهه 1980 در شرکت های نوپا شروع به استفاده از این مدل تامین مالی کردند.

  نحوه بازپرداخت سرمایه

برخلاف سرمایه­‌گذاری خطرپذیر، شرکت سرمایه‌­پذیر بایستی در بازه زمانی، به صورت ماهیانه اصل مبلغ سرمایه را با ضریب (که به آن cap گفته می­شود)  (حدود 1/5 تا 3 برابر مبلغ اصلی ) به سرمایه‌­گذار بازپرداخت نماید. بازپرداخت پرداخت وام نیز رابطه مستقیمی با درآمد ماهیانه (یا روزانه) شرکت سرمایه پذیر خواهد داشت: با افزایش درآمد، مبلغ بیشتری از وام به سرمایه گذار بازپرداخت خواهد شد و با کاهش درآمد شرکت موصوف، مبلغ کمتری از وام بازپرداخت می شود.

(لایتر کپیتال، معادل یک سوم درآمد سالیانه پیش بینی شده استارتاپ حداکثر تا 3 میلیون برای استارتاپ­‌های حوزه تکنولوژی سرمایه­‌گذاری می­‌نماید. نرخ بازپرداخت ماهیانه، 2 الی 8 درصد درآمد می­‌باشد.)

این روش سرمایه‌­گذاری برای چه استارتاپ­ هایی مناسب است؟

این روش سرمایه گذاری مناسب استارتاپ­‌های دارای رشد بالا و درآمد در حوزه نرم افزار، Saas، خدمات تکنولوژی، مدیا و شرکت­های مشابه است. بنابراین استارتاپ برای استفاده از مدل سرمایه­‌گذاری بایستی در چند ماه به صورت مستمر دارای درآمد و حاشیه سود بالا باشد تا سرمایه‌­گذار با تخمین درآمد یکساله و پیشبینی رشد آن، در استارتاپ سرمایه­‌گذاری نماید.

تامین مالی مبنتی بر درآمد، سرمایه‌­گذاری خطرپذیر و وام بانکی

این مدل سرمایه گذاری ترکیبی از سرمایه گذاری خطرپذیر و وام بانک ها و موسسات اعتباری است. زیرا:

1- همانند سرمایه‌­گذاری خطرپذیر در ازای پرداخت وام، سهامی به سرمایه‌گذار واگذار نمی‌­شود.

2-برخلاف وام بانکی استارتاپ نیاز به ارائه تضامین سنگین نمی­باشد و صرفا ممکن است درصدی از سهام شرکت وثیقه طلب سرمایه­‌گذار گردد.

دوره بازپرداخت

بر اساس این روش سرمایه­‌گذاری شرکت سرمایه پذیر پس از خاتمه دوره تنفس، بایستی در بازه زمانی 3 الی 5 سال حسب مورد، به صورت ماهیانه مبلغ اصل مبلغ سرمایه را با ضریب (که به آن cap گفته می­شود)  ( حدود 1/5 تا 3 برابر ) به سرمایه­گذار بازپرداخت نماید. در صورتی که سرمایه­‌پذیر درآمد بیشتری از درآمد پیش­بینی شده کسب نماید، زودتر می­تواند مبلغ وام را بازپرداخت نماید.

مزایا تامین مالی مبنتی بر درآمد

(RBF)

• با توجه به اینکه استارتاپ­‌ها در مراحل ابتدایی دارای اعتبار کافی برای اخذ وام از بانک­‌ها نیستد یا تضامین لازم جهت اخذ وام را در اختیار نداردند می توانند بدون فروش و رقیق­‌سازی سهام شرکت سرمایه جذب نمایند.
• در این روش ضرورتی به ارزش­‌گذاری که پروسه طولانی می­‌باشد نیست و درنتیجه استارتاپ زودتر به سرمایه دسترسی پیدا می­کند.
• سرمایه­‌گذار به جهت اینکه سهامدار شرکت نمی‌­باشد، کنترلی بر استارتاپ‌­ها نخواهد داشت.
•  
• کارآفرینان شخصا درگیر پرداخت وام استارتاپ و تضمین بازپرداخت سرمایه نمی‌­شوند.
• سرمایه‌­گذار به عنوان سهامدار وارد شرکت نمی­شود. بنابراین ممکن است طبق قرداد مانعی برای ورود سرمایه­گذار جدید به هر نحو وجود نداشته باشد.

معایب تامین مالی مبنتی بر درآمد

(RBF)

از نظر استارتاپ‌های فناور‌محور فعلی، هزینه تامین سرمایه برای RBF بیشتر از منابع سنتی مانند وام بانکی یا خط اعتباری است.

سرمایه‌گذاری به بازپرداخت ماهانه نیاز دارد در نتیجه نقدینگی عملیاتی را کاهش می‌دهد.