انتخاب اولین بازرسان در شرکت های سهامی در زمان ثبت شرکت، توسط مجمع عمومی موسس و طی صورتجلسه که به امضاء کلیه سهامداران می رسد، صورت می گیرد و باقی بازرسان و برکناری آنان نیز از وظایف مجمع می باشد. تعداد بازرسین در شرکت های سهامی می بایست حداقل دو نفر باشد. یک نفر به عنوان بازرس اصلی و یک نفر به عنوان بازرس علی البدل
شرایط انتخاب بازرس
مقنن به منظور تضمین درستکاری و حفظ بی طرفی بازرسان شرکت، انتخاب برخی افراد به این سمت را ممنوع دانسته که این ممنوعیت ها را می توان شرایط سلبی نامید. این ممنوعیت ها در ماده 147 لایحه اصلاحی بدین شرح پیش بینی شده اند:
1- اشخاص مذکور در ماده 111 لایحه اصلاحی؛
2- مدیران و مدیر عامل : انتخاب بازرسان از میان مدیران نقض غرض به شمار می رود. چرا که مهم ترین وظیفه بازرس نظارت بر کار مدیران و کنترل عملکرد آنان است. در صورتی که هر دو سمت در شخص واحد تجلی یابد، فلسفه وجود نهاد نظارتی بی ثمر خواهد شد.
3- بستگان سببی و نسبی مدیران و مدیر عامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم.
4- هر کس که خود یا همسرش از مدیران یا مدیر عامل به صورت موظف حقوق دریافت می کند.
ممنوعیت های مذکور در بندهای 4-2 بالا به منظور جلوگیری از بروز تعارض منافع بازرس با مصالح شرکت است. چرا که در هر یک از حالات بالا امکان تعارض منافع و تبانی به زیان شرکت و شرکا وجود دارد.
ضمانت اجرای انتخاب اشخاص در نقض ممنوعیت های بالا، در ماده 152 پیش بینی شده است. به موجب قسمت اخیر این ماده، چنانچه مجمع عمومی عادی بر اساس گزارش کسانی که بر خلاف این ممنوعیت ها به عنوان بازرس انتخاب شده اند، صورت دارایی و ترازنامه حساب سود و زیان شرکت را مورد تصویب قرار دهد، این تصویب به هیچ وجه اثر قانونی نداشته و بی اعتبار است.
